Category: opšte

Studijski program hemija Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci aktivno je učestvovao u realizaciji Drugog zimskog kampa „Želim više“, koji je svečano otvoren 15. januara 2026. godine. Kamp je okupio više od 200 učenika i oko 70 nastavnika osnovnih i srednjih škola iz svih krajeva Republike Srpske.

U okviru ovogodišnjeg kampa, Studijski program hemija realizovao je dvije naučno-edukativne radionice, prilagođene različitim uzrastima i nivoima predznanja učenika i osmišljene tako da na interaktivan i istraživački način približe hemiju mladima.

Radionica „Hemijska potraga (Chemistry Quest)“ bila je namijenjena učenicima V, VI i VII razreda osnovne škole. Kroz rješavanje naučnih izazova uz korišćenje dostupnih kućnih potrepština, učenici su se upoznavali sa osnovnim hemijskim pojmovima, koje su posmatrali i tumačili u širem kontekstu prirodnih zakona. Ova strukturirana radionica, prilagođena uzrastu učenika, bila je jedan vid pripreme za nastavu hemije u starijim razredima, ali i prilika za razvoj istraživačkog duha, logičkog razmišljanja i interesovanja za prirodne nauke. Autori ove radionice bili su prof. dr Milica Balaban i viši asistent Dejana Savić.

Za učenike II, III i IV razreda srednje škole realizovana je radionica pod nazivom „Dobrodošli u CIA (Chemical Instrumental Adventure)“, koja je osmišljena kao simulacija stvarnog rada u istraživačkoj laboratoriji. Uz prethodno date teorijske osnove neophodne za rješavanje konkretnog istraživačkog zadatka, učenici su dobijali ulogu mladih istraživača, pri čemu su samostalno uzorkovali i pripremali uzorke, izvodili analize i tumačili dobijene rezultate. Ispitivane su kreme za sunčanje, a zadatak učenika je bio da identifikuju UV filtere u nepoznatom uzorku kreme i da odrede kojem brendu krema pripada. Pri tome su imali priliku da rade na UV/VIS spektrofotometaru i naučili su da tumače UV spektre krema za sunčanje.  Autor radionice  bila je prof. dr Dijana Jelić, a u njenoj realizaciji učestvovali su i viši asistent Dragana Gajić, kao i studenti četvrte godine Studijskog programa hemija Sandra Gašić, Tamara Malešević i Dajana Bulatović, koje su svojim angažmanom pružile značajnu podršku učenicima tokom praktičnog rada i analize rezultata.

Učešće Studijskog programa hemija u Drugom zimskom kampu „Želim više“ predstavlja značajan doprinos popularizaciji nauke i razvoju funkcionalnog znanja kod učenika, kao i jačanju veze između univerzitetskog i preduniverzitetskog obrazovanja. Kroz praktičan rad, timsku saradnju i istraživački pristup, učenicima je omogućeno da hemiju dožive kao zanimljivu, dinamičnu i primjenjivu nauku, što je jedan od ključnih ciljeva ovakvih obrazovnih programa.

IMG_6192

IMG_6204

IMG_6227

IMG_6316

IMG_6324

IMG_6406

IMG_6218

Saradnja između Studijskog programa hemija Prirodno-matematičkog fakulteta u Banjoj Luci i Gimnazije u Banjoj Luci, nastavljena je i ove školske godine. Studijski program hemija omogućio je učenicima Gimnazije koji pohađaju program Međunarodne mature (IB Diploma Programme) realizaciju laboratorijskog rada predviđenog ovim programom.

Prateći svoja interesovanja, učenici Tanja Knežević, Srna Mrkobrada, Katja Ljubojević, Lazar Arnaut i Petar Čekić zajedno sa koordinatorom IB programa profesoricom Katarinom Dodik, izabrali su temu iz hemije kojom su željeli da se bave, a nastavnici i saradnici sa Studijskog programa hemija, prof. dr Biljana Davidović–Plavšić, prof. dr Dragana Blagojević, te viši asistenti Dragana Gajić i Dejana Savić, pružili su učenicima mentorstvo tokom rada u laboratoriji i izvođenja eksperimenata. Izabrane teme, kao i primjenjivane metode bile su raznovrsne. Spektrofotometrijskom metodom ispitivali su prisustvo kofeina i tanina u crnom čaju, primjenjivali su refraktometriju, polarimetriju i konduktometriju za kontrolu kvaliteta komercijalnih šećera, ispitivali su stabilnost hitozana u različitim pH sredinama, određivali puferski kapacitet natrijum-kazeinata pri različitim temperaturama, a koristili su i potenciometrijsku titraciju za određivanje kapaciteta natrijum-fosfatnog pufera. 

Ovakav vid saradnje je od izuzetnog značaja, jer doprinosi ranom razvoju istraživačkih kompetencija kod učenika. Ujedno, ove aktivnosti jačaju vezu između obrazovnih ustanova i doprinose unapređenju kvaliteta obrazovanja kroz razmjenu znanja i resursa.

Osnovna škola „Branko Radičević“ iz Banja Luke je zvanično najveća osnovna škola u Republici Srpskoj. Studijski program hemija je imao zadovoljstvo da više naših studenata potiče upravo iz ove škole a u aktivnostima na promociji hemije mladima, kroz međunarodne projekte koje smo sprovodili, učenici iz ove škole su se istakli i predstavljali se kreativnim idejama u Italiji, Holandiji, Austriji, Sloveniji i Estoniji.

Ovaj put, imali smo čast da nas ugoste nastavnice hemije Jelena i Marela iz ove škole, u svom kabinetu, gdje smo održali kreativnu radionicu podržanu kroz projekat Ministarstva za naučno-tehnološki razvoj i visoko obrazovanje „Kofer znanja 2.0“. Nastavnica Jelena potekla je upravo iz druge generacije studenata našeg Studijskog programa što nam je bio zanimljiv podatak.

Učenici su bili vrlo aktivni na radionici kojom smo im skrenuli pažnju na važnost hemije vode i prisustvo različitih jona u vodi, te im demonstrirali neke od šarolikih metoda titracija za dokazivanje različitih jona upravo u vodi. Mnogi su uzeli učešće u eksperimentu i prvi put se oprobali u rukovanju biretom i magnetnom miješalicom.

Posebno zadovoljstvo nam predstavlja odlična medijska promocija  radionice putem podkasta ove škole na čemu im šaljemo naše iskrene komplimente.

Nadamo se da smo im zagolicali maštu za „našu“ nauku i da nam neće promaći najbolji talenti za hemiju iz upravo ove generacija učenika 8. razreda, koji su se s nama družili. Čekamo ih na prijemnom ispitu 2031. u ljeto!

 

 

 

 

 

 

U periodu od 12. do 13. novembra, 2025. godine, u Tuzli je održan IX međunarodni naučno-stručni simpozijum „Okolišni potencijali, održivi razvoj i proizvodnja hrane – OPORPH2025”.

Simpozijum je okupio veliki broj učesnika iz Bosne i Hercegovine, zemalja Balkana i Evropske unije. Prof. dr Dijana Jelić sa Studijskog programa hemija Prirodno-matematičkog fakulteta, Univerziteta u Banjoj Luci, održala je predavanje po pozivu pod nazivom „Advancing Food Fortification with Kinetics: Vitamin D₃ Encapsulation on Calcium Carbonate – based vehicles”. Sa svojim timom, prof. Jelić se već duži niz godina bavi istraživanjima na polju stabilnosti vitamina D. Ovom prilikom, predstavila je softversko kinetičko modelovanje kao jedan od savremenih pristupa za kinetičku predikciju stabilnosti i roka trajanja hrane i dodataka ishrani, s posebnim osvrtom na vitamin D.

Nedostatak vitamina D predstavlja globalni izazov kod populacije širom svijeta zbog čega je ova tema postala izuzetno aktuelna, te je i predavanje prof. Jelić zainteresovalo veliki broj učesnika konferencije.

U okviru međunarodne saradnje i programa studentske razmjene, master student Rosalinda Dominguez Ramon iz Meksika boravi na Studijskom programu hemija, Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci. U saradnji sa prof. dr Dijanom Jelić, akademskim koordinatorom za međunarodnu razmjenu studenata i osoblja na Studijskom programu hemija, organizovana je prezentacija kojom je Rosalindi pružena lijepa prilika da kaže nešto više o sebi, da predstavi fakultet sa kojeg dolazi (Center for Research in Applied Chemistry, CIQA, Meksiko), temu svog master rada, kao i istraživanja koja izvodi u laboratorijama na Studijskom programu hemija pod mentorstvom prof. dr Suzane Gotovac–Atlagić. Na kraju prezentacije, Rosalinda se osvrnula i na život u Banjoj Luci, naglasivši koliko je oduševljena prirodnim ljepotama našeg grada i Republike Srpske, a posebno je istakla i gostoprimstvo kolega, profesora i cjelokupnog osoblja sa Studijskog programa hemija.

Prof. dr Pero Dugić je nakon odlaska u penziju posjetio Studijski program hemija Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci. Kao dugogodišnji profesor na predmetima I i II ciklusa studija, Industrijska hemija 2, Analitička kontrola kvaliteta sirovina i gotovih proizvoda neorganskog i organskog porijekla, Standardi i standardizacija, Alternativna goriva i maziva te Površinski aktivne materije, svojim znanjem i posvećenošću obilježio je rad Studijskog programa hemija.

Njegova posjeta je bila divna prilika za razgovor o različitim temama. U prijatnoj i opuštenoj atmosferi evocirane su uspomene na zajednički rad i brojne generacije studenata koje je profesor inspirisao. Profesor Dugić je i ovaj put sa prisutnima podijelio dragocjena iskustva i savjete, čime je još jednom pokazao svoju posvećenost nauci i zajednici, ali i jednostavnost i pristupačnost, koje su ga krasile cijeli radni vijek.

Bez obzira na odlazak u penziju, nadamo se daljoj saradnji, razmjeni iskustava i znanja, kao i lijepim druženjima sa dragim i poštovanim profesorom.

Autori teksta: prof. dr Dijana Jelić i prof. dr Dragana Blagojević

Dana 1.10.2025. godine održan je prijem nove generacije studenata u amfiteatru Prirodno-matematičkog fakulteta. Dobrodošlicu studentima poželjeli su dekan Prirodno-matematičkog fakulteta, prof. dr Goran Trbić te prof. dr Mira Mandić sa Studiskog programa geografija, kao i predsjednik Studentske organizacije Prirodno-matematičkog fakulteta, Valentina Knežević. Nakon toga, studenti su upućeni na upisane studijske programe.

Studenti upisani na Studijski program hemija obišli su hemijsku laboratoriju i prostorije predviđene za održavanje nastave. Zatim je uslijedio prijem u učionici gdje su im se obratili  profesori i asistenti na čelu sa rukovodiocem Studijskog programa hemija prof. dr Milicom Balaban. Studenti su imali priliku da čuju ukratko o predmetima i organizaciji nastave, kao i o mogućnostima učešća u programu razmjene studenata i unapređenja znanja. 

Nakon toga, kao mali znak pažnje i u ime dobrodošlice, uručeni su im simbolični pokloni.

Svim studentima želimo uspješno studiranje i srećan početak novog razdoblja života!

U okviru bilateralnog projekta „Cirkularna ekonomija: primjena otpadne sirovine u sintezi zeolita“, tim SP Hemija, predvođen prof. dr Sašom Zeljkovićem, boravio je od 28. septembra do 1. oktobra na Hemijskom institutu u Ljubljani. Tom prilikom mladi istraživač Aleksej Vučić predstavio je rezultate sinteza odabranih oksidnih materijala.

Posjeta je pružila izvanrednu priliku za bilateralne sastanke i rad na nastavku istraživanja. Tim iz Republike Srpske takođe je aktivno učestvovao na „Prvoj ljetnjoj školi o skladištenju energije“. Ljetnju školu je organizovao Hemijski institut u okviru EERA JP Energy Storage – potprograma za skladištenje toplotne energije.

Bilateralni projekat podržan je programom zajedničkih naučnoistraživačkih projekata u okviru naučne i tehnološke saradnje između Bosne i Hercegovine i Republike Slovenije za 2024. i 2025. godinu (broj ugovora: 19/6-020/966-13-1/23).

Autor teksta: prof. dr Saša Zeljković

U periodu od 15. do 19. septembra 2025. godine, Sveučilište u Mostaru bilo je domaćin konferencije „8. Central and Eastern Europian Conference on Thermal Analysis and Calorimetry (CEEC-TAC8)”.

Konferencija je okupila 147 učesnika iz 26 zemalja svijeta među kojima su bili renomirani naučnici iz Evrope, Japana, Kine, Perua i Turske. U toku četvorodnevnog programa izloženo je 5 plenarnih predavanja, 12 predavanja po pozivu, 40 usmenih izlaganja i  96 posterskih prezentacija.

Kao jedan od predavača po pozivu, prof dr. Dijana Jelić sa Studijskog programa hemija Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci, održala je veoma zapaženo predavanje pod nazivom „Formulating Vitamin D Supplements: Insights into Chemistry, Kinetics and Bioavailability”.

Konferencija je bila odlična prilika za uspostavljanje naučne saradnje sa naučnicima iz zemalja regiona i čitavog svijeta.

Više o konferenciji možete pogledati na linku:  https://www.ceec-tac.com/.

Studijski program hemija učestvovao je do sada u čak 7 projekata iz programa finansiranja Evropskog instituta za inovacije i tehnologije. Upravo je otpočeo i 8. projekat u kome učestvujemo, pod nazivom RM SLO PLUS HUB. Projekat koordiniše Nacionalni tehnički univerzitet iz Atine, i to Prof. emeritus Katarina Adam. U konzorcijumu su i Poljska akademija nauka, Univerzitet Leoben (Austrija), Madridski politehnički univerzitet, LUT univerzitet iz Finske, te više asocijacija i kompanija iz oblasti lanca snabdijevanja sirovinama o čemu više detalja ima na zvaničnoj stranici projekta.

Projekat se u svom sadržaju i ciljevima poziva na dokument Evropske Unije pod nazivom „Critical Raw Materials Act“ kojim se podstiče ponovno sticanje održivosti evropskih lanaca sirovina, koji su zanemareni prethodnih nekoliko decenija. Hemija kao nauka i hemijske tehnologije igraju važnu ulogu u postizanju ovih ciljeva i naša zemlja ima brojne resurse kojima može doprinijeti.

Posebno je značajno što su kroz projekat, koji će trajati narednih 12 mjeseci, zaposlenje na određeno vrijeme našla naša dva odlična diplomirana studenta koji će steći  iskustvo u projektnoj metodologiji i međunarodnoj komunikaciji a projekat će omogućiti i značajan broj aktivnosti posebno dodira sa primjijenjenom hemijom u industriji, i za studente tekućih godina.